Serwis internetowy langloo.com wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies.

Wybrane konstrukcje

Co to są okresy warunkowe

Zerowy okres warunkowy

Pierwszy okres warunkowy

Drugi okres warunkowy

Trzeci okres warunkowy

Okresy warunkowe mieszane

Inwersja w zdaniach warunkowych

Użycie will i would po if

Do góry

Okresy warunkowe

W tym dziale dowiesz się co to są okresy warunkowe w języku angielskim (conditionals) i poznasz budowę i zastosowanie: 0 okresu warunkowego, 1 okresu warunkowego, 2 okresu warunkowego, 3 okresu warunkowego oraz okresów warunkowych mieszanych (mixed conditionals). Co więcej, nauczysz się stosować inwersję w zdaniach warunkowych.

1 Co to są okresy warunkowe   
2 Zerowy okres warunkowy   
3 Pierwszy okres warunkowy   
4 Drugi okres warunkowy   
5 Trzeci okres warunkowy   
6 Okresy warunkowe mieszane   
7 Inwersja w zdaniach warunkowych   
8 Użycie will i would po if   

Co to są okresy warunkowe

Autor: Langloo

Twoja ocena: {{rated[141]}}



Czytaj
 
Ćwicz

 

Okresy warunkowe to często stosowane w języku angielskim konstrukcje zdaniowe, pozwalające wyrazić pewien określony warunek. Od jego spełnienia uzależniona jest możliwość wykonania danej czynności.

 

Jako podrzędnie złożone, zdania w angielskich okresach warunkowych składają się zwykle z dwóch części: pierwszej, w której wymieniamy ten warunek (tzw. if clause), oraz drugiej – informującej o ewentualnym skutku jego wypełnienia (main clause).

 

if clausemain clause LUBmain clause if clause

 

If you eat this, you will have a stomach ache. LUB  You will have a stomach ache if you eat this.

(Jeśli to zjesz, będzie cię bolał brzuch.)   LUB   (Będzie cię bolał brzuch, jeśli to zjesz.)

 

Zauważ, że jeśli w języku angielskim po if clause następuje main clause, to oddzielamy je od siebie przecinkiem. Jeżeli sytuacja jest odwrotna, a więc najpierw występuje main clause, a potem if clause, to przecinka się nie stawia.

 

W języku angielskim występują cztery podstawowe okresy warunkowe oraz okres warunkowy mieszany, a decyzja o tym, który z nich zastosować, uzależniona jest zarówno od czasu gramatycznego, w którym każdy z nich ma występować, jak i od prawdopodobieństwa zaistnienia danego warunku. W wielkim skrócie można powiedzieć, że:

 

zerowy

okres warunkowy

  • Służy do opisu czynności i zjawisk, będących faktem naukowym bądź zachodzących stale, np.

If you are a doctor, you treat people.

(Jeśli jesteś lekarzem, to leczysz ludzi.)

pierwszy

okres warunkowy

  • Służy do opisu sytuacji prawdopodobnych, które mogą się wydarzyć w przyszłości, np.

If you don’t take your lunch with you, you will be hungry.

(Jeśli nie zabierzesz ze sobą drugiego śniadania, możesz być głodny.)

drugi

okres warunkowy

  • Służy do opisu sytuacji niemożliwych lub mało prawdopodobnych dotyczących teraźniejszości, np.

If I were you, I wouldn’t help him.

(Jeśli byłbym tobą, nie pomógłbym mu.)

trzeci

okres warunkowy

  • Służy do opisu sytuacji niemożliwych dotyczących przeszłości, np.

If I had been inside the car, I would have died as well.

(Jeśli byłbym w samochodzie, również bym umarł.)

mieszane

okresy warunkowe

  • Służą do opisu sytuacji przeszłych mających wpływ na teraźniejszość bądź przyszłość, np.

If he had told her about his feelings for her, it would be him that she would be marrying now.

Gdyby powiedział jej o swoich uczuciach, to za niego wychodziłaby teraz za mąż.

 

 

Słowem, po którym można rozpoznać okres warunkowy, jest najczęściej ifIstnieją jednak także inne wyrażenia charakterystyczne dla tych konstrukcji gramatycznych. Najważniejsze z nich przedstawiono w tabeli:

 

WHEN... (kiedy...)

When you don’t eat, you’re hungry.

(Kiedy nie jesz, stajesz się głodny.)

UNLESS...(o ile nie...)

Unless you find a compromise with your supervisor, you’ll be fired.

(O ile nie znajdziesz kompromisu ze swoim przełożonym, zostaniesz zwolniony.)

BUT FOR + czasownik z -ing/rzeczownik(gdyby nie (ktoś/coś)

But for you, I would have died.

(Gdyby nie ty, umarłbym.)

PROVIDING... / PROVIDED THAT... (pod warunkiem, że...)

Providing / Provided that the president resigns, there will be an election.

(Pod warunkiem, że prezydent złoży rezygnację, będą wybory.)

WHAT IF... (co, jeśli...)

What if he doesn’t arrive on time?

(Co, jeśli on nie przyjedzie na czas?)

ONLY IF... (tylko, jeśli...)

I will buy a dog only if you promise to look after it.

(Kupię psa tylko, jeśli obiecasz, że będziesz się nim zajmował.)

IN CASE... (w razie czegoś)

In case you need me, I’ll be in my office till 8:00 p.m.

(W razie, jakbyś mnie potrzebował, będę w swoim biurze do 20.00.)

AS LONG AS... / SO LONG AS... (dopóki...)

As long as you don’t have fever, you need not see the doctor.

(Dopóki nie masz gorączki, nie musisz iść do lekarza.)



Quiz {{i+1}}
{{test.title}}
{{$index+1}}. {{question}}
{{option}}
Prawda    Fałsz


Zerowy okres warunkowy

Autor: Langloo

Twoja ocena: {{rated[140]}}



Czytaj
 
Ćwicz

 

Forma

 

Zerowy okres warunkowy tworzy if clause, określająca warunek wyrażony w czasie teraźniejszym, oraz main clause, informująca o skutku jego wypełnienia, podana albo również w czasie teraźniejszym, albo w trybie rozkazującym.

 

If + czas teraźniejszy+ czas teraźniejszy lub tryb rozkazujący

 

 

If you pour oil on water, it floats.

(Jeśli wlejesz olej do wody, będzie się na niej unosił.)

 

 

W zerowym okresie warunkowym, zarówno w if clausejak i w main clause mogą pojawić się wszystkie czasy teraźniejsze i czasowniki modalne.

 

 

If my husband is traveling abroad on business, he always buys me a souvenir.

(Jeśli mój mąż podróżuje za granicę w celach biznesowych, zawsze kupuje mi pamiątkę.)

(Present Continuous i Present Simple)

 

If you’ve finished writing the report, go and fetch me a cup of coffee.

(Jeśli już skończyłeś pisać ten raport, idź i przynieś mi filiżankę kawy.)

(Present Perfecti i tryb rozkazujący)

 

You can have a backache if you don’t sit straight.

(Mogą cię boleć plecy, jeśli nie będziesz siedział prosto.)

(czasownik modalny can i Present Simple)

 

 

Zastosowanie

 

Zerowego okresu warunkowego używa się:

 

  • do opisu czynności, które zawsze mają taki sam rezultat, np.

If I eat nuts, I get red spots on my face.

(Jeśli jem orzechy, dostaję wysypki na twarzy.)

 

  • do opisu faktów, sytuacji stałych lub praw natury, np.

If you eat healthy food and exercise every day, you lose weight.

(Jeśli jesz zdrową żywność i codziennie ćwiczysz, to chudniesz.)

 

If you heat water to 100 degrees Celsius, it boils.

(Jeśli podgrzewasz wodę do 100°C, to gotuje się.)

 

  • do wydawania instrukcji na temat czynności, jakie powinno się wykonać w obliczu określonego wydarzenia, np.

If you meet Carrie, tell her I want to see her in my office.

(Jeśli zobaczysz Carrie, powiedz jej, że chcę ją zobaczyć u siebie w biurze.)



Quiz {{i+1}}
{{test.title}}
{{$index+1}}. {{question}}
{{option}}
Prawda    Fałsz


Pierwszy okres warunkowy

Autor: Langloo

Twoja ocena: {{rated[139]}}



Czytaj
 
Ćwicz

 

Forma

Pierwszy okres warunkowy tworzy if clause, określająca warunek wyrażony w czasie teraźniejszym, oraz main clause, informująca o skutku jego wypełnienia, podana albo w czasie przyszłym Future Simple, albo w trybie rozkazującym.

 

If+ czas teraźniejszy + czas przyszły lub tryb rozkazujący

 

If he takes a bus he will be there on time.

(Jeśli pojedzie autobusem, będzie tam na czas.)

 

 

W if clause mogą być zastosowane wszystkie czasy teraźniejsze, a w main clause wszystkie czasy przyszłe. Czasowniki modalne (a zwłaszcza:can, may, should) mogą występować w obu częściach zdania. W if clause najczęściej używa się czasownika modalnego can.

 

If they arrive on time, we won’t need to postpone the meeting.

(Jeśli będą na czas, nie będziemy musieli przekładać spotkania na później.)

(Present Simple i Future Simple)

 

If it stops raining, we can go out.

(Jeśli przestanie padać, możemy wyjść na zewnątrz.)

(Present Simple i czasownik modalny can)

 

If I cando this, you willdo it as well.

(Jeśli ja potrafię to zrobić, to ty również.)

(czasownik modalny can i Future Simple)

 

 

Zauważ, że w if clauses przeważnie nie używamy czasowników will, would ani should, np.

 

If you go to school, you will get bored.

If you will go to school, you willget bored.

(Jeśli pójdziesz do szkoły, będziesz się nudził.)

 

 

 

Zastosowanie

Pierwszy okres warunkowy jest używany, gdy mowa o sytuacjach, które mogą wydarzyć się w przyszłości oraz o ich prawdopodobnych skutkach, np.

 

If you attend this lecture, you will learn about different literary genres in Poland.

(Jeśli będziesz obecny na tym wykładzie, dowiesz się o różnych gatunkach literackich w Polsce.)

 

 

If you go out tonight, you will be grounded for a week.

(Jeśli dzisiaj wieczorem gdzieś wyjdziesz, będziesz miał szlaban na tydzień.)

 

If you eat this now, you will be hungry soon.

(Jeśli to teraz zjesz, to niedługo będziesz głodny.)

 

 

Konstrukcję tę można stosować również:

 

  • do składania ofert i propozycji, np.

     

I’ll book the plane tickets if you don’t have time.

(Zarezerwuję bilety na samolot, jeśli ty nie masz czasu.)

 

  • do formułowania drobnych sugestii, np.

     

Shall we play basketball if the weather is nice?

(Zagramy w koszykówkę, jak będzie ładna pogoda?)

 

  • do dawania ostrzeżeń, np.

     

I won’t give you another chance unless you change your attitude to life!

(Nie dam ci kolejnej szansy, jeśli nie zmienisz swojego nastawienia do życia!)



Quiz {{i+1}}
{{test.title}}
{{$index+1}}. {{question}}
{{option}}
Prawda    Fałsz


Drugi okres warunkowy

Autor: Langloo

Twoja ocena: {{rated[138]}}



Czytaj
 
Ćwicz

 

Forma

 

Drugi okres warunkowy tworzy if clause, określająca warunek wyrażony w czasie przeszłym Past Simple lub Past Continuous, oraz main clause, informująca o skutku jego wypełnienia, podana z wykorzystaniem would, could lub might połączonych z bezokolicznikiem bez to.

 

If + Past Simple lub Past Continuous + would/could/might+ bezokolicznik bez to

 

 

If I were you, I would ask her for help.

(Jeśli byłbym tobą, poprosiłbym ją o pomoc.)

 

If Tom Cruise were staying in the hotel, I would try to take a photo of him.

  (Jeśli Tom Cruise mieszkałby w tym hotelu, spróbowałabym zrobić mu zdjęcie.)

 

If I knew Susan’s number, I could call her.

(Jeśli znałbym numer Susan, mógłbym do niej zadzwonić.)

 

 

Znajdujący się w if clause czasownik be w czasie przeszłym zwyczajowo przyjmuje dla wszystkich osób formę were, np.

 

If she were with us, she would be very happy.

(Jeśli byłaby z nami, to byłaby bardzo szczęśliwa.)

 

If I were you, I would look for another job.

(Jeśli byłbym na twoim miejscu, poszukałbym innej pracy.)

 

 

Użycie was jest również dopuszczalne, jednak tylko w języku nieformalnym, np.

 

If I was you, I would probably kill ’em both.

(Gdybym byłą tobą, pewnie zabiłabym ich oboje.)

 

 

W amerykańskiej odmianie języka angielskiego (ale nie w brytyjskiej) dopuszczalne jest użycie would w obu częściach zdania (zarówno w if clause, jak i w main clause), np.

 

If they would be more patient, the teacher wouldn’t shout at them.

(Jeśli byliby bardziej cierpliwi, nauczyciel nie krzyczałby na nich.)

 

 

 

Zastosowanie

 

Drugiego okresu warunkowego używamy:

  • przy spekulacjach – co by było, gdyby bieżąca sytuacja była inna, np.

     

If I had a wife, I would buy her flowers every day.

(Gdybym miał żonę, kupowałbym jej codziennie kwiaty.)

 

 

  • do opisu mało prawdopodobnej sytuacji w przyszłości, np.

     

If your application for a job was approved, we would call you within a week.

(W razie, gdyby twoje podanie o pracę zostało rozpatrzone pozytywnie, zadzwonimy do ciebie w przeciągu tygodnia.)

(Jest to mało prawdopodobne.)

 

* Zauważ, że w tym wypadku można użyć również pierwszego okresu warunkowego wybór pomiędzy obiema konstrukcjami będzie zależał od tego, jak bardzo osoba wypowiadająca dane zdanie wierzy w prawdopodobieństwo zajścia opisywanych wydarzeń. Porównaj:

 

If your application for a job is approved, we will call you within a week.

(Jeśli twoje podanie o pracę będzie rozpatrzone pozytywnie, zadzwonimy do ciebie w przeciągu tygodnia.)

(Jest to bardzo prawdopodobne.)

 

 

  • do dawania rad, np.

     

If I were you, I would apologize to your boss.

(Jeśli byłbym na twoim miejscu, to przeprosiłbym twojego szefa.)

 

 

  • do wyrażania grzecznych próśb, np.

     

If you could look after Hannah, I would be very grateful.

(Jeśli mógłbyś się zaopiekować Hannah, byłabym bardzo wdzięczna.)

 

 

  • do wyrażania różnego rodzaju pragnień lub żalu, np.

     

If we didn’t have to study so hard, we could go on vacation.

(Jeśli nie musielibyśmy uczyć się tak intensywnie, to moglibyśmy pojechać na wakacje.)

 

 

Chcąc jeszcze bardziej podkreślić brak prawdopodobieństwa zajścia opisywanych wydarzeń możemy również zastosować w if clause konstrukcje were to + bezokolicznik, albo should + bezokolicznik, np:

 

If you were to pay more attention to what is said during the lectures, you would pass the final exam. (Jeśli bardziej przywiązywałbyś uwagę do tego, co jest omawiane na wykładach, zdałbyś egzamin końcowy.)

 

Keep your voice down in case he were tooverhear us.

(Mów cicho, na wypadek, gdyby miał nas usłyszeć.)

 

If the car should break down within the year, we would buy a new one.

(Jeśli samochód miałby się zepsuć w przeciągu roku, to kupimy nowy.)



Quiz {{i+1}}
{{test.title}}
{{$index+1}}. {{question}}
{{option}}
Prawda    Fałsz


Trzeci okres warunkowy

Autor: Langloo

Twoja ocena: {{rated[137]}}



Czytaj
 
Ćwicz

 

Forma

 

Trzeci okres warunkowy tworzy if clause, określająca warunek wyrażony w czasie Past Perfect lub Past Perfect Continuous, oraz main clause, informująca o skutku jego wypełnienia, podana z wykorzystaniem would, could lub might połączonych z have i imiesłowem biernym.

 

If + Past Perfect lub Past Perfect Continuous + would/could/might+ have + imiesłów bierny

 

If he had known how to use a coffee maker, + he wouldn’t have broken it.

(Gdyby wiedział, jak obsługiwać ekspres do kawy, nie zepsułby go.)

 

If they had finished earlier,+ they could have avoided the traffic.

(Jeśli skończyliby wcześniej, mogliby ominąć korki.)

 

If you had been driving more carefully, + we wouldn’t have missed the exit from the motorway.

(Jeśli jechałbyś trochę ostrożniej, nie ominęlibyśmy drogi wyjazdowej z autostrady.)

 

 

Zauważ, że trzeci okres warunkowy odnosi się wyłącznie do przeszłości. Oznacza to, że nie ma już żadnej możliwości, by spełniły się warunki zawarte w if clause.

 

W amerykańskiej odmianie języka angielskiego dopuszczalne jest użycie w if clause konstrukcji would + have. W brytyjskiej odmianie taka konstrukcja również się pojawia, chociaż przez wielu wciąż uważana jest za niepoprawną.

 

If they would have been more patient, the teacher wouldn’t have shouted at them.

(Jeśli byliby bardziej cierpliwi, nauczyciel nie nakrzyczałby na nich.)

 

 

 

Zastosowanie

Trzeciego okresu warunkowego używamy:

 

  • do spekulowania na temat przeszłych wydarzeń – co by było, gdyby w przeszłości jakieś zdarzenie przebiegło inaczej, np.

     

If you had gone to university, you would have gotten a scholarship.

(Jeśli poszedłbyś na uniwersytet, dostałbyś stypendium.)

 

 

  • do wyrażania żalu lub krytyki, np.

     

If she had phoned me, I would have talked to her. Now, it’s too late.

(Jeśli zadzwoniłaby do mnie, to porozmawiałbym bym z nią. Teraz jest już za późno.)



Quiz {{i+1}}
{{test.title}}
{{$index+1}}. {{question}}
{{option}}
Prawda    Fałsz


Okresy warunkowe mieszane

Autor: Langloo

Twoja ocena: {{rated[136]}}



Czytaj
 
Ćwicz

 

W języku angielskim, oprócz opisanych powyżej okresów warunkowych, występują także tzw. Mixed Conditionals, czyli mieszane okresy warunkowe. Okres mieszany łączy wydarzenie z przeszłości z teraźniejszością lub przyszłością:

 

 

 

If clause

Main clause

 

Typ 2

If +Past Simple/Past Continuous +

 

If I were you,

(Na Twoim miejscu

(hipotetyczna sytuacja – gdybym był Tobą)

 

If she were a doctor,

 

(Jeśli byłaby lekarzem,

 

 

 

If they were more careful,

(Jeśli byliby bardziej uważni,

would + have + imiesłów bierny

 

 

I would have accepted the job.

 

przyjąłbym tę ofertę pracy.)

(ta część zdania odnosi się do przeszłości – ktoś mógł przyjąć ofertę pracy, ale tego nie zrobił)

 

she wouldn’t have left the dying man alone.

to nie zostawiłaby umierającego mężczyzny samego.)

 

 

the burglars wouldn’t have robbed the house.

to włamywacze nie zrabowaliby domu.)

Typ 3

Typ 3

If + Past Perfect/Past Perfect Continuous

 

If he had written the report,

 

(Jeśli napisałby ten raport,

 

(ale wiemy, że tego nie zrobił)

 

 

If they hadn’t gossiped about our boss,

(Jeśli nie obgadywaliby naszego szefa,

 

If she had experienced poverty,

(Jeśli doświadczyłaby biedy,

would/could/might + bezokolicznik bez to

 

he would be celebrating with the rest of his team.

świętowałby teraz z resztą swojego zespołu.)

(ta część zdania odnosi się do teraźniejszości – danej osoby nie ma pośród świętujących)

 

 

they would be working with us now.

 

to teraz by z nami pracowali.)

 

 

she wouldn’t be so cocky.

nie byłaby taka zarozumiała.)

Typ 2

Typ 2 – fraza z drugiego okresu warunkowego

Typ 3 – fraza trzeciego okresu warunkowego



Quiz {{i+1}}
{{test.title}}
{{$index+1}}. {{question}}
{{option}}
Prawda    Fałsz


Inwersja w zdaniach warunkowych

Autor: Langloo

Twoja ocena: {{rated[135]}}



Czytaj
 
Ćwicz

 

Inwersję – czyli szyk przestawny zdania – stosuje się czasami w okresach warunkowych, aby położyć w wypowiedzi większy nacisk na to, co jest opisywane lub wzmocnić ogólne znaczenie zdania. Formy tej używa się głównie w języku literackim, wyłącznie z zastosowaniem czasowników: were, should, had. W konstrukcjach tego typu nie pojawiają się skrócone formy przeczeń:

 

ZDANIE BEZ INWERSJI

ZDANIE Z INWERSJĄ

 

PIERWSZY OKRES WARUNKOWY

If she wins the game, she will be very happy.

Should she win the game, she will be very happy.

(Jeśli wygra tę grę, będzie bardzo szczęśliwa.)

 

If she is interested, I will phone her.

Should she be intereseted, I will phone her.

(Jeśli jest zainteresowana, zadzwonię do niej.)

 

 

DRUGI OKRES WARUNKOWY

If I were you, I would go to a doctor.

Were I you, I would go to a doctor.

(Na twoim miejscu poszedłbym do lekarza.)

 

If I were in charge here, I would do things differently.

Were I in charge here, I would do things differently.

(Gdybym tutaj zarządzała, zrobiłabym kilka rzeczy inaczej.)

 

 

TRZECI OKRES WARUNKOWY

If I had known the truth, I wouldn’t have married her.

Had I known the truth, I wouldn’t have married her.

(Jeśli znałbym prawdę, nie ożeniłbym się z nią.)

 

If I hadnot seen it with my eyes, I wouldn’t have believed it.

Had I not seen it with my own eyes, I wouldn’t have believed it.

(Jeśli nie widziałabym tego na własne oczy, to bym nie uwierzyła.)



Quiz {{i+1}}
{{test.title}}
{{$index+1}}. {{question}}
{{option}}
Prawda    Fałsz


Użycie will i would po if

Autor: Langloo

Twoja ocena: {{rated[134]}}



Czytaj
 
Ćwicz

 

Will i would na ogół nie pojawiają się w if clauses. Od tej reguły istnieją jednak następujące wyjątki:

 

  • jeżeli chcemy kogoś o coś poprosić – forma z will/would jest grzeczniejsza, np.

     

If you will close the window, we can begin the meeting.

(Jeżeli zamkniesz okno, będziemy mogli rozpocząć nasze spotkanie.)

 

If you would lend your sister this dress, I won’t have to buy another one.

(Jeśli pożyczysz swojej siostrze tę sukienkę, nie będę musiała kupować kolejnej.)

 

 

  • jeżeli czasowniki will/would wyrażają wolę lub naleganie na wykonanie danej czynności, np.

 

If you will behave this way, you will be grounded.

(Jeśli będziesz się tak zachowywać, dostaniesz szlaban.)

 

 

  • w przypadku, gdy mówimy o rezultacie czegoś, co zostało opisane w zdaniu głównym (zdanie takie NIE jest warunkiem!), np.

     

I will bring you an aspirin if it will make you feel better.

(Przyniosę ci aspirynę, jeśli ma to sprawić, że lepiej się poczujesz.)

(To, że poczujesz się lepiej, będzie skutkiem, a nie warunkiem przyniesienia aspiryny.)



Quiz {{i+1}}
{{test.title}}
{{$index+1}}. {{question}}
{{option}}
Prawda    Fałsz