Czasownik złożony (nazywany również czasownikiem frazowym) jest konstrukcją, która składa się z czasownika i przyimka lub czasownika i przysłówka, np.

find out odkryć,
pick uppodnieść,
look afteropiekować się.

Czasowniki złożone są bardzo popularne w języku nieformalnym. Cały czas powstają nowe kombinacje czasowników z przyimkami i przysłówkami.

Tworzenie czasownika złożonego zazwyczaj odbywa się przy użyciu najprostszych czasowników (krótkie słowo, popularne i łatwe do wymówienia, np. be, bring, carry, come, get, give, go, make, put) w połączeniu ze słowami wskazującymi położenie/pozycję: down, in, off, on, out, over, up, under. Istnieją także czasowniki złożone składające się z trzech części czasownika + przysłówka + przyimka, np:

catch up with – nadrobić coś

You’ll never catch up with the rest of your class. You’re too slow.
Nigdy nie dogonisz reszty klasy. Jesteś za wolny.

fall in with – odpowiadać (czemuś), dostosować się

We happily fell in with his plans.
Ochoczo dostosowaliśmy się do jego planów.

get away with uniknąć czegoś, np. kary

You’ll never get away with it!
Nigdy nie ujdzie Ci to na sucho.

get out of wyjść, wydostać się

Get out of my room.
Wynoś się z mojego pokoju.

Należy jednak zwrócić uwagę, że nie wszystkie połączenia czasownika z partykułą (przyimkiem lub przysłówkiem) tworzą czasowniki frazowe. Czasownik złożony to taki, który zmienia znaczenie lub nabiera znaczenia dodatkowego po połączeniu czasownika z partykułą. Przyjrzyjmy się poniższym przykładom:

dream about – śnić o, np.

She dreamed about getting a new job.
Śniła o dostaniu nowej pracy.

insist on – nalegać, np.

They insisted on getting the woman a new drink, but she refused.
Oni nalegali, aby kupić kobiecie jeszcze jednego drinka, ale odmówiła.

Na przykładzie powyższych zdań widać, że połączenie czasowników z partykułą (choć konieczne) nie wpływa na zmianę ich znaczenia, dlatego też nie są to czasowniki frazowe (!).

Dla porównania, poniżej znajdują się przykłady czasowników frazowych (a więc takich, których znaczenie uległo zmianie po połączeniu czasownika z partykułą):

Why don’t you give up smoking?
Dlaczego nie rzucisz palenia?

All the passengers are kindly requested to check their bags in at the airport.
Wszyscy pasażerowie są uprzejmie proszeni, aby zgłosić się do odprawy bagażowej.

B1

Jak już wcześniej było wspomniane, czasowniki mogą się łączyć z przyimkami lub przysłówkami. W zależności, z którą partykułą się połączą, wyróżniamy przyimkowe czasowniki złożone (prepositional phrasal verbs) i przysłówkowe czasowniki złożone (adverbial phrasal verbs). W celu odróżnienia przyimkowych czasowników złożonych od przysłówkowych czasowników złożonych należy sięgnąć do dobrych słowników.

Poniżej w tabeli znajduje się podział partykuł na przyimki i przysłówki. Różnica pomiędzy nimi jest tylko gramatyczna i zostanie wyjaśniona w kolejnych paragrafach.

Partykuły, które są przyimkami

Partykuły, które są przysłówkami

Partykuły, które mogą funkcjonować jako przyimki lub przysłówki

against

among

as

at

beside

for

from

into

like

of

onto

upon

with

ahead

apart

aside

away

back

forward

home

in front

on top

out

together

about

above

across

after

along

around

by

down

in

off

on

out

over

past

round

through

under, up

Czasowniki złożone dzielimy również na nieprzechodnie (intransitive phrasal verbs) lub przechodnie (transitive phrasal verbs). Różnica pomiędzy nimi polega na tym, że nieprzechodnie czasowniki złożone nie mają dopełnienia, np.

My grandfather has passed away.
Mój dziadek umarł.

Przechodnie czasowniki złożone takie dopełnienie posiadają, np.

Dopełnienie w zdaniach z użyciem przysłówkowych czasowników złożonych może być umieszczone zaraz po partykule, jak i przed nią np. turn down lub turn the radio down. Np.

Uwaga! Wyjątkiem jest przypadek kiedy dopełnienie jest zaimkiem (me, you, him, her, it, one, us, them). Wówczas musi ono być umiejscowione zaraz po czasowniku, np. turn it down (nie: turn down it).

Kiedy po czasowniku frazowym używany jest drugi czasownik, wówczas ten drugi czasownik występuje w formie gerund (czasownik zakończony na -ing). Ciekawym przypadkiem jest czasownik złożony go on – może on łączyć się zarówno z czasownikiem w formie gerund jak i w formie bezokolicznika. Go on + gerund oznacza kontynuować czynność/akcję, a go on + bezokolicznik – przejść do następnej czynności/akcji.

He went on speaking for hours.
On kontynuował opowiadanie przez godzinę.

She worked as an English teacher for five years, then went on to become a headmaster.
Pracowała jako nauczycielka przez pięć lat, a potem zacząła być dyrektorem.

Poniżej zamieszczono rysunek obrazujący podział czasowników złożonych:

B2

Zauważ, że w języku angielskim istnieją formy odczasownikowe (nominalized forms), które zostały utworzone od czasowników złożonych. Np. forma odrzeczownikowa make-up, została utworzona od czasownika frazowego make up.

Czasownik złożony:

I make myself up every day.
Codziennie robię sobie makijaż.

Forma odrzeczownikowa:

In this article you can find ten tips on how to put on make-up the right way.
W tym artykule znajdziesz dziesięć wskazówek, jak odpowiednio nałożyć sobie makijaż.

Zauważ, że w języku angielskim istnieją formy odczasownikowe (nominalized forms), które zostały utworzone od czasowników złożonych. Np. forma odrzeczownikowa make-up, została utworzona od czasownika frazowego make up.

Czasownik złożony:

I make myself up every day.
Codziennie robię sobie makijaż.

Forma odrzeczownikowa:

In this article you can find ten tips on how to put on make-up the right way.
W tym artykule znajdziesz dziesięć wskazówek, jak odpowiednio nałożyć sobie makijaż.

Zauważ, że w języku angielskim istnieją formy odczasownikowe (nominalized forms), które zostały utworzone od czasowników złożonych. Np. forma odrzeczownikowa make-up, została utworzona od czasownika frazowego make up.

Czasownik złożony:

I make myself up every day.
Codziennie robię sobie makijaż.

Forma odrzeczownikowa:

In this article you can find ten tips on how to put on make-up the right way.
W tym artykule znajdziesz dziesięć wskazówek, jak odpowiednio nałożyć sobie makijaż.

Zauważ, że w języku angielskim istnieją formy odczasownikowe (nominalized forms), które zostały utworzone od czasowników złożonych. Np. forma odrzeczownikowa make-up, została utworzona od czasownika frazowego make up.

Czasownik złożony:

I make myself up every day.
Codziennie robię sobie makijaż.

Forma odrzeczownikowa:

In this article you can find ten tips on how to put on make-up the right way.
W tym artykule znajdziesz dziesięć wskazówek, jak odpowiednio nałożyć sobie makijaż.

Zauważ, że w języku angielskim istnieją formy odczasownikowe (nominalized forms), które zostały utworzone od czasowników złożonych. Np. forma odrzeczownikowa make-up, została utworzona od czasownika frazowego make up.

Czasownik złożony:

I make myself up every day.
Codziennie robię sobie makijaż.

Forma odrzeczownikowa:

In this article you can find ten tips on how to put on make-up the right way.
W tym artykule znajdziesz dziesięć wskazówek, jak odpowiednio nałożyć sobie makijaż.

Zauważ, że w języku angielskim istnieją formy odczasownikowe (nominalized forms), które zostały utworzone od czasowników złożonych. Np. forma odrzeczownikowa make-up, została utworzona od czasownika frazowego make up.

Czasownik złożony:

I make myself up every day.
Codziennie robię sobie makijaż.

Forma odrzeczownikowa:

In this article you can find ten tips on how to put on make-up the right way.
W tym artykule znajdziesz dziesięć wskazówek, jak odpowiednio nałożyć sobie makijaż.

P.D.Komentarze:02010-08-13 15:47:53
Nowy komentarz

Wybrane czasowniki złożone

P.D. Poziom: B1,B2 Komentarze:02010-08-13 15:56